فرهنگ شکوهی

هی   نواتمون    سمنی              تا    کُ         دارین    یِ      ماکرین؟

      هماره   نگفتیم    سمنانی [ را ]  شگفت است که    دارید    از یاد   می­برید؟

اَگِ       آرو         سمنی          فکر        ناکرِین       کی       ماکرین

 اگر       امروز    [ به ]سمنان      فکر       نکنید         کی    خواهید کرد

سمنی           بایین          آرو          پی            خوشتَر            و وَچُنَ

سمنانی        بگویید        از امروز            خودتان و            [ با ] بچّه­ها

مشغولَ ذنبه­این         اِن          زفون              اگ         یِ        واکرین

مشغول  ذمّه­اید         این         زبان            را اگر          از یاد     ببرید

     فرهنگ شکوهی، متولّد 1317، کارشناس زبان و ادبیات عربی، دبیر بازنشستۀ آموزش و پرورش.

آنچه در سمنانی سروده­های شکوهـی بـرای گـویش­پـژوهان و گـویشوران سودمند است کاربرد واژگان و ساختارهای گویش سمنانی است همان گونه که «گویشوران سَره­گو» به کار می­برند: آنان که در اندیشه و سخن، در واژه و ساختـار، رنگ و بـویی از نـاسره­گویی ندارند و به گفتۀ آن داور عرب­زبان، آن گـاه کـه خـواست تا میان سَره بودن سخن یکی از دو مرد عرب زبان؛ داوری کند پی بادیه­نشینی فرستاد که " لا یَشُوبُ کلامَه کلامُ اهلِِِ الحَضَر " باشد : بادیه­نشینی که سخن او بـا سخن شهرنشینان در نیامیخته باشد.

  در سروده­های شکوهی، واژگان به هم چسبانده نمی­شوند، یکدیگر را می­یابند و آرام و سنگین یکدیگر را در آغوش می­کشند و دست در دست هم، خرامان خرامان پیش می­روند:"لَت به لَت"

شکوهی چـونان کسـی کـه بـر بلنـدایی ایستاده و از میان مه و غبار به دوردست­ها می­نگرد؛ به گذشته­ی سمنان و گویش سمنانی چشم دوخته: جاها، زمان­ها، کسان، واژگان و ساختارها را از کوچه پس کوچه­ها، بازارها، مسجدها، گفته­ها و ناگفته­های کهنسالان به در آورده غبار­روبی کرده ، چشم­نواز و آهنگین پیشکش می­کند:

نورو ( نوروز )، تَ یِ مِ ؟ ( یادت می­آید؟ ) دو مجموعۀ نوار شده­ی سروده­های شکوهی که خود آن­ها را خوانده و ضبط کرده به خوبی گواهی می­دهند که سروده­های شکوهی را می­توان «موزۀ گویش سمنانی» دانست. و بی­گمان، شکوهی ناگفته­های فراوان دیگری دارد. پس باید چشم به راه و گوش به زنگ بود که خود وی گفته است:

شما رَ     اختلاطی،    خیلی      داورن

     شما را   اختلاطهایی،   فراوان      دارم

شری،    نقلی،    هکاتی،     خیالی    دارون

شعرها   نقل­ها   سخنان،     فراوان     دارم

مُ   کُ    هرچی    بیچی        پاکّی           نواچَن

من که    هرچه   بوده است   همگی[ را ]    نگفته­ام

هَنِ        باتُ      نواتی          خیلی     دارون

هنوز     گفته­ها و نگفته­ها،       فراوان      دارم